Zitten en denken

Zitten en denken

‘Filosoferen? Ik weet wel wat dat is hoor. ‘ Lucy trekt een lang gezicht. ‘Stilzitten en nadenken. Pfff’, zucht ze. Felix heeft er al even weinig zin in. ‘Moeten wij de hele tijd luisteren naar iemand?’ informeert hij wantrouwig.

Het is met een zondagochtends ik-wil-eigenlijk-nog-slapen-hoofd dat we arriveren in DE Studio in Antwerpen. Bij de deur staat Tina, die ons minzaam de hand schudt. ‘Ik vind dat wel heel raar’, zegt Felix, ‘zo speciaal ergens naartoe gaan om te filosoferen. Je kan dat thuis toch ook doen?’ Ja, leggen we hem uit, maar dat is niet hetzelfde. Ouders en kinderen zitten zachtjes wakker te worden in de foyer. ‘Waarom noemen ze ons eigenlijk kinderen en niet gewoon kleine mensen?’ wil Lucy weten. ‘Wij zijn toch ook mensen, net als grote mensen?’ Lap, we zijn nog niet binnen of het filosoferen is al begonnen.

Tina neemt ons mee naar boven voor een beginritueel. Een groot tapijt, ogen dicht en elk rondwandelen in onze eigen geest. De visualisatie gaat over het parcours dat ieder van ons dagelijks aflegt, het werk, de school, ons huis, de winkel. Meer is er niet nodig om volledig aan te komen in het hier en nu. De grote mensen krijgen vandaag een lezing van filosofe Tinneke Beeckman, die vertelt over Spinoza. De Nederlandse filosoof en wiskundige uit de 17de eeuw had zo zijn ideeën over wat een goed leven was. Tinneke doet uit de doeken wat dat tegenwoordig voor ons kan betekenen. Want wat blijkt? Sommige van Spinoza’s ideeën zijn perfect transporteerbaar naar onze tijd, waarin we allemaal zoeken naar hoe het moet, nu de kerk ons dat niet meer vertelt.

De kinderen hebben zich intussen in een apart lokaal op kussens genesteld. Met z’n vijven zijn ze. ‘Wie van jullie heeft er al eens gefilosofeerd?’ vraagt Ed, die samen met Ilse de kinderen begeleidt. ‘Ik’, zegt een meisje dat Aki heet. ‘Gisteravond. Over het eten van hersenen.’ Zelfs de ervaren Ed is heel even uit zijn lood geslagen. ‘Ik heb er maar een beetje van gegeten’, legt Aki uit. ‘Dus’, reageert Ilse gevat, ‘dan heb jij nu twee hersenen. Denkt dat beter?’ Aki denkt even na. ‘Ik merk geen verschil’, zegt ze.

En we zijn vertrokken! De aandacht van de kinderen is gewekt, nog even en de filosofische vonken vliegen eraf. Thema van vandaag is oneindigheid, omdat dat ook in Spinoza’s denken een grote rol speelt. Wat is er eindig? De deur. Dit kussen. De lamp. Deze plank. Bijna alles eindigt, vinden de kinderen. ‘Maar soms is het niet zo duidelijk wat het begin is, en wat het einde’, haakt Ed erop in. ‘Zoals bij mijn trui’, merkt Elise op. Ze duidt aan wat het begin zou kunnen zijn (de kraag) en wat het einde (de mouw). Maar wat dan met de andere mouw? Kan iets twee eindes hebben?

Ik weet iets dat oneindig is’, zegt Felix. ‘De tijd.’ Hij legt uit dat de tijd volgens hem tot nu toe nog nooit is opgehouden. Al kan je niet zeker weten hoe dat in de toekomst zal zijn. ‘Jawel,’ vindt Lucy, ‘je bouwt gewoon een tijdmachine, gaat daar snel duizend jaar mee vooruit en kijkt of de tijd er dan nog steeds is.’ Maar dan ben je toch al lang dood, wordt er geopperd. Nee, want met die machine duurt het maar één seconde om duizend jaar in de tijd te reizen. Riskant, vindt Mira, want als de tijd onderweg ophoudt, dan zit je vast!

Kan je tijd maken? vraagt Ed zich af. De kinderen denken van niet. En zo gaat dat maar door: over de oerknal, aliens, het feit dat we niet kunnen weten hoe groot het heelal is, omdat nog nooit iemand de hele ruimte is afgestapt (‘anders zou dat zeker op het nieuws geweest zijn’, denkt Felix), robots en de mogelijkheid om iets te bedenken dat er eerst niet was.

Hoe vonden jullie het? vragen we achteraf aan de kinderen, als we na het afsluitende ritueel allemaal samen een broodje eten aan de lange tafel. Héél leuk! zeggen ze, verbaasd. ‘Ik dacht dat het gewoon zitten en nadenken was’, zegt Lucy. ‘En wat heb je nu gedaan?’ vragen Ed en Ilse. ‘Gezeten en nagedacht’, zegt Lucy. En dat was blijkbaar oneindig veel leuker dan ze zich hadden voorgesteld.

Sunday Service voor ouders en kinderen vanaf 8 jaar in DE Studio, Maarschalk Gerardstraat 4,
2000 Antwerpen. Info:
03/260.96.10 en
 www.destudio.com. Elke laatste zondag van de maand, nog zeker tot juni 2015. Elke keer is er een andere spreker voor de volwassenen. De kinderen filosoferen over hetzelfde thema als de volwassenen, steeds onder begeleiding van Ed Weijers en Ilse Daems. Volgende Sunday Service op zondag 22 februari om 10.30u.

LOW_GVB_Sunday Service_fy0p0917 LOW_GVB_Sunday Service_fy0p0896 LOW_GVB_Sunday Service_fy0p0929 LOW_GVB_Sunday Service_fy0p0957