Archeologisch koken met Eet je wortels!

Eet je wortels!

Vandaag laten we een archeoloog aan het woord. Ze is ook mijn zus. Ja hoor, we zijn hier niet vies van een vleugje nepotisme bij Dingenzoekers. Met de spiksplinternieuwe blog Eet je wortels! ving ze niet twee maar drie vliegen in één klap. Dat zit zo. Professioneel verdiept ze zich al jaren in de strapatsen van de Romeinen. Maar ook koken is een van haar favoriete bezigheden, en (haar) kinderen vindt ze ook wel te pruimen. Dus gooide ze al die liefdes op een hoop, schudde eens stevig, en lap: daar was een blog. Eet je wortels! vertelt verhalen over de keuken van het verleden, of het nu over de Romeinse, middeleeuwse of 19de-eeuwse eetcultuur gaat. Naast die achtergrondverhalen krijg je recepten aangereikt om die keuken in je eigen keuken te doen herleven, mét kinderen – maar ook zonder lukt het prima. De foto’s worden gemaakt door de al even getalenteerde Meije Timmerman. Je zal Eet je wortels! vanaf nu maandelijks aantreffen in onze spreekwoordelijke kolommen. Ave!

Everzwijnbotten

Ingrid: ‘Als archeoloog bestudeer je de sporen van de mens in het verleden en die probeer je dan in kaart te brengen. Het terreinwerk is maar een stuk van de puzzel; na de opgravingen volgt het onderzoek, wat ik zelf de leukste fase vind. Door de vondsten te bestuderen, kom je zoveel te weten over de mens. Aan de hand van eten kan je eigenlijk heel de geschiedenis vertellen. De vondsten en hun context leren je heel veel over wat mensen aten, hoe ze het bereidden, waar ze dat deden, welke planten en dieren er waren. Bij een archeologische opgraving gaat het niet alleen over de scherven, die iets vertellen over welk soort potten er gebruikt werden. Zeker even belangrijk is het archeobotanisch en archeozoölogisch onderzoek, dat je helpt om een reconstructie te maken van wat mensen op dat moment in de geschiedenis aten. Dingen als slachtafval van dieren, resten van zaden, vruchten… In waterputten bijvoorbeeld worden er vaak pollen gevonden. Door die te onderzoeken kan je te weten komen welke bomen en struiken in de buurt van de put groeiden. Zo kan je het milieu bepalen: was het een open vlakte, was het een bos? Worden er everzwijnbotten of delen van een hertengewei gevonden, dan vertelt dat ook weer iets over de natuurlijke omgeving. Vaak werden van dat botmateriaal gebruiksvoorwerpen als kammen en naalden gemaakt. Door al die puzzelstukjes samen te leggen, krijg je een beter beeld van wat mensen aten en wat ze gebruikten.

Schaamteloos verhaal 

Voor mijn werk was ik dag in, dag uit met wetenschappelijk onderzoek bezig. Gaandeweg kreeg ik steeds meer zin om ook het verhaal achter die wetenschap te vertellen. Ik vind dat zelf een heel boeiend verhaal, en wil het graag opentrekken naar een breder publiek, ook naar kinderen. Eet je wortels is schaamteloos educatief! (lacht) Veel mensen hebben ook het idee dat hier in België weinig te vinden is, ze denken bij archeologie vooral aan landen als Egypte en Turkije. Terwijl het hier ook heel interessant is. Er zijn hele mooie vondsten en verhalen die nog relatief onbekend zijn. Voor de blog vertrek ik altijd vanuit een archeologische vondst of een historisch recept, waarmee we dan aan de slag gaan in de keuken. Het is geen grote gastronomie, de bedoeling is vooral om op een heel toegankelijke manier dingen uit te proberen en te leren kennen. De kinderen mogen knoeien, het moet niet te gestroomlijnd. Soms vinden ze het lekker, andere keren niet. Dat hoort allemaal bij het verhaal.

My pesto is the besto

Een van de eerste dingen die we gemaakt hebben is Romeinse pesto. Daarvoor gooi je alle ingrediënten in een vijzel, moeilijk is het niet. In het Latijn heet dat gerecht moretum. Dat  verwijst naar het Latijnse woord mortarium, dat vijzel betekent. Mortaria vinden we heel vaak bij opgravingen, het was eigenlijk de keukenrobot van de Romeinen. Een ander leuk gerecht is doucetes, een middeleeuwse taart. De taart was populair bij de Benedictijnen, die aten veel eieren want zij mochten geen vlees van viervoeters eten. Suiker bestond nog niet, alles werd met honing gemaakt, ook bij de Romeinen. Pas rond de 14de à 15de eeuw begon men rietsuiker in te voeren. Uit een 19de-eeuws kookboek hebben we dan weer bedelaarssoep gemaakt. Daar zit veel brood in, het is iets tussen pap en soep, heel vullend.

Aspergemes

Momenteel ben ik heel wat recepten uit de 17de en 18de eeuw aan het uitpluizen, om te bekijken wat we daarmee kunnen doen. Hoe recenter de periode, hoe meer kookboeken je ervan terugvindt. Van voor de Romeinen zijn er geen kookboeken; het boek van Apicius is het enige Romeinse kookboek dat overgeleverd is. Maar het is ook niet zeker dat alles uit zijn boek in deze streken gegeten werd, want we zitten in een uithoek van het Romeinse rijk. In Nederland is bijvoorbeeld wel een aspergemes gevonden, we kunnen dus vermoeden dat hier toen ook al asperges werden gegeten. In de prehistorie schreven ze nog geen recepten op, maar in het najaar ga ik met een collega dingen uittesten uit die tijd. Er is geen schriftelijke neerslag van, maar eten deden ze natuurlijk wel (lacht). Dus daar ben je dan weer volledig aangewezen op archelogische vondsten, om te reconstrueren hoe en wat ze toen aten.’

Nu al meer weten? www.eetjewortels.be

Archeologisch koken met Eet je wortels!

Archeologisch koken met Eet je wortels!